Shri Surya Chalisa
Chalisa
Surya
Devotion
Sanskrit Text
॥ श्री सूर्य चालीसा ॥
॥ दोहा ॥
कनक बदन कुण्डल मकर, मुकुट रत्न जड़ खास।
सूर्य देव को नमन करूं, मिटे दुख क्लेश निराश॥
नमो नमो सूर्य देव भगवान, सकल सृष्टि के प्राण।
तिमिरहारी उजियारे प्रभु, करो भक्त कल्यान॥
॥ चौपाई ॥
जय जय जय रवि देव दयाला। आदि देव प्रभु अंश उजाला॥
जगत पिता त्रिभुवन के स्वामी। सकल सृष्टि के अन्तर्यामी॥१॥
अदिति गर्भ कश्यप ऋषि ज्ञानी। जन्म लियो तुम देव महानी॥
द्वादश रूप धारी भगवाना। आदित्य नाम जग विख्याना॥२॥
सप्त अश्व रथ विमल विराजे। अरुण सारथी चक्र बिराजे॥
हरित रथ पर शोभा भारी। त्रिभुवन में तुम ज्योति उजारी॥३॥
प्रात उठत तुम तिमिर नशावो। जग जीवन में प्राण जगावो॥
ऋतु बसन्त ग्रीष्म वर्षा। शिशिर हेमन्त सब तुम कर्षा॥४॥
उदय अस्त तुम नित्य करत हो। सृष्टि चक्र इस विधि चलत हो॥
दिवस रात्रि मास वर्ष तुम। काल चक्र के कारण उत्तम॥५॥
ग्रह मंडल के मध्य विराजो। तेज पुंज से जग में छाजो॥
पृथ्वी उष्णता तुम्हीं से पावे। जल वायु अग्नि तुम्हीं से आवे॥६॥
गायत्री मंत्र में तुम ध्यान। सावित्री मंत्र तुम्हें प्रधान॥
वेद पुराण में महिमा गाई। सहस्रों किरण तुम्हारी छाई॥७॥
आरोग्य शक्ति तुम्हीं से पावें। नेत्र ज्योति तुम्हीं बढ़ावें॥
ताप रोग कुष्ठ जो हरता। तुम समान प्रभु कोई न करता॥८॥
द्वादश आदित्य में तुम राजा। विवस्वान नाम यश गाजा॥
मित्र अर्यमा भग वरुण इन्द्र। विवस्वान त्वष्टा विष्णु पुरंदर॥९॥
धाता सविता पूषा अंशुमान। ये द्वादश आदित्य महान॥
सभी रूप तेरे भगवान। तुम्हीं ब्रह्मा विष्णु त्रिलोक प्रधान॥१०॥
योगी ध्यान तुम्हारा धारें। ऋषि मुनि नित तुम्हें निहारें॥
गायत्री जप करें सदाई। तुम्हारी कृपा सदा सुखदाई॥११॥
छठ पर्व पर पूजा होवे। सब मनकामना तब पूरी होवे॥
रविवार व्रत जो नर करई। अघ सब दोष तासु हरई॥१२॥
अर्घ्य जल तुम्हें जो चढ़ावे। ताप दोष सब नाश करावे॥
ताम्र पात्र में जल अर्पण। रोग दोष का हो निवारण॥१३॥
लाल पुष्प लाल वस्त्र धारी। लाल चंदन आरती तुम्हारी॥
गुड़ चना का भोग लगाओ। सूर्य कृपा अति सुख पाओ॥१४॥
सूर्य नमस्कार जो करता। दृढ़ देह बल प्राप्त करता॥
योग आसन प्राणायाम। स्वस्थ देह सुंदर अभिराम॥१५॥
आदित्य हृदय पाठ जो करई। संकट सभी तास के हरई॥
राम जी ने इसको जाना। रावण मारा विजय पाया॥१६॥
सूर्य मंत्र जप नित्य करावे। ग्रह पीड़ा सब दूर भगावे॥
ॐ घृणि सूर्याय नमः जपे। पाप ताप सब कष्ट शमे॥१७॥
सहस्र किरण तुम्हारी भारी। जग में तेज तुम्हारा भारी॥
अंधकार से तुम जग तारो। भक्त जनों को सदा उबारो॥१८॥
प्राण शक्ति तुम जग में देते। जीवन मृत्यु तुम्हीं से होते॥
फसल वनस्पति तुम से होती। धरती माता की तुम ज्योति॥१९॥
ज्योतिष शास्त्र में तुम प्रधान। ग्रह नक्षत्र तुम में ध्यान॥
राशि भाव में तुम विचरण। तुम्हीं जीवन के कारण॥२०॥
॥ दोहा ॥
सूर्य चालीसा पढ़े जो, नित्य करे प्रणाम।
सकल मनोरथ पूर्ण हों, जय सूर्य सत्य नाम॥
ग्रह दोष सब नाश हों, रोग शोक हों दूर।
सूर्य कृपा जिस पर रहे, जीवन हो भरपूर॥
॥ इति श्री सूर्य चालीसा सम्पूर्णम् ॥
Transliteration
|| Shri Surya Chalisa ||
|| Doha ||
Kanak badan kundal makar, mukut ratna jad khaas.
Surya dev ko naman karun, mite dukh klesh niraash.
Namo namo Surya dev Bhagwan, sakal srishti ke pran.
Timirhhari ujiyare prabhu, karo bhakt kalyan.
|| Chaupai ||
Jai jai jai Ravi dev dayala. Aadi dev prabhu ansh ujala.
Jagat pita tribhuvan ke swami. Sakal srishti ke antaryami. 1.
Aditi garbh Kashyap rishi gyani. Janm liyo tum dev mahani.
Dwadash roop dhari Bhagwana. Aditya naam jag vikhyana. 2.
Sapt ashva rath vimal viraje. Arun sarathi chakra biraje.
Harit rath par shobha bhari. Tribhuvan mein tum jyoti ujari. 3.
Praat uthat tum timir nashavo. Jag jeevan mein pran jagavo.
Ritu basant grishma varsha. Shishir hemant sab tum karsha. 4.
Uday asta tum nitya karat ho. Srishti chakra is vidhi chalat ho.
Divas ratri maas varsh tum. Kaal chakra ke karan uttam. 5.
Grah mandal ke madhya virajo. Tej punj se jag mein chhajo.
Prithvi ushnata tumhi se pave. Jal vayu agni tumhi se aave. 6.
Gayatri mantra mein tum dhyan. Savitri mantra tumhe pradhaan.
Ved Puran mein mahima gaai. Sahastron kiran tumhari chhai. 7.
Arogya shakti tumhi se paven. Netra jyoti tumhi badhaven.
Taap rog kusht jo harta. Tum samaan Prabhu koi na karta. 8.
Dwadash Aditya mein tum raja. Vivaswan naam yash gaja.
Mitra Aryama Bhag Varun Indra. Vivaswan Tvashta Vishnu Purandar. 9.
Dhata Savita Pusha Anshuman. Ye dwadash Aditya mahan.
Sabhi roop tere Bhagwan. Tumhi Brahma Vishnu trilok pradhaan. 10.
Yogi dhyan tumhara dharen. Rishi muni nit tumhe niharen.
Gayatri jap karen sadaai. Tumhari kripa sada sukhdaai. 11.
Chhath parv par puja hove. Sab mankaamana tab puri hove.
Ravivaar vrat jo nar karai. Agh sab dosh tasu harai. 12.
Arghya jal tumhe jo chadhave. Taap dosh sab naash karave.
Tamra patra mein jal arpan. Rog dosh ka ho nivaaran. 13.
Laal pushp laal vastra dhari. Laal chandan aarti tumhari.
Gud chana ka bhog lagao. Surya kripa ati sukh pao. 14.
Surya namaskar jo karta. Dridh deh bal prapt karta.
Yog aasan pranayam. Swasth deh sundar abhiraam. 15.
Aditya Hridaya paath jo karai. Sankat sabhi taas ke harai.
Ram ji ne isko jana. Ravan maara vijay paya. 16.
Surya mantra jap nitya karave. Grah peeda sab door bhagave.
Om Ghrini Suryaya Namah jape. Paap taap sab kasht shame. 17.
Sahastra kiran tumhari bhari. Jag mein tej tumhara bhari.
Andhakaar se tum jag taaro. Bhakt janon ko sada ubaro. 18.
Pran shakti tum jag mein dete. Jeevan mrityu tumhi se hote.
Fasal vanaspati tum se hoti. Dharti mata ki tum jyoti. 19.
Jyotish shastra mein tum pradhaan. Grah nakshatra tum mein dhyan.
Rashi bhav mein tum vicharan. Tumhi jeevan ke kaaran. 20.
|| Doha ||
Surya chalisa padhe jo, nitya kare pranam.
Sakal manorath puran hon, jai Surya satya naam.
Grah dosh sab naash hon, rog shok hon door.
Surya kripa jis par rahe, jeevan ho bharpoor.
|| Iti Shri Surya Chalisa Sampurnam ||
Translation
Doha:
With golden body, crocodile-shaped earrings, and crown studded with special gems - I bow to Lord Surya, so that sorrow, affliction and despair may be removed.
Salutations again and again to Lord Surya Bhagwan, the life force of all creation, the Lord of light who removes darkness, grant welfare to Your devotees.
Chaupai Meaning:
1. Glory to the compassionate Sun God! You are the primordial deity, a portion of the Supreme, embodiment of light. Father of the universe, Lord of three worlds, the Indweller of all creation.
2. You were born as the great deity from the womb of Aditi and the wise sage Kashyapa. Lord who assumes twelve forms, famous in the world by the name Aditya.
3. Seated on the chariot of seven pure white horses, with Aruna as charioteer and the wheel installed. Great splendor on the green chariot, You illuminate the three worlds.
4. At dawn You arise and destroy darkness, awakening life in the world. Spring, summer, monsoon, late autumn, winter - all seasons come from You.
5-10. You daily perform rising and setting, thus the cycle of creation moves. Day, night, month, year - You are all these, the excellent cause of the wheel of time. You sit in the center of the planetary system, pervading the world with Your mass of brilliance. You are meditated upon in the Gayatri Mantra. The Vedas and Puranas sing Your glory.
11-20. Yogis meditate upon You, sages and seers constantly behold You. Worship happens on Chhath festival, and all wishes are fulfilled. Sunday fasting destroys sins and faults. Surya Namaskar gives firm body and strength. Reciting Aditya Hridayam removes all calamities.
Doha:
One who reads Surya Chalisa and bows daily, may all their desires be fulfilled. Victory to Surya, the True Name. May all planetary afflictions be destroyed, may disease and sorrow depart. May the one blessed by Surya's grace have a fulfilled life.
Meaning
Shri Surya Chalisa is a sacred collection of forty verses composed in praise of Lord Surya, the Sun God. It contains detailed descriptions of Surya Dev's form, His origin, His twelve forms (Dwadash Adityas), and His glory.
Lord Surya is the son of Mother Aditi and Sage Kashyapa, hence He is also called Aditya. He rides a chariot drawn by seven horses, with Aruna as His charioteer.
The Twelve Adityas - Mitra, Aryama, Bhaga, Varuna, Indra, Vivaswan, Tvashta, Vishnu, Dhata, Savita, Pusha, and Anshuman - are all forms of Lord Surya.
The Chalisa mentions various methods of Surya worship - offering Arghya, Surya Namaskar, Gayatri Japa, Chhath Puja, Sunday fasting, etc. It also mentions the Aditya Hridaya Stotra which Sage Agastya taught to Lord Rama for victory in battle.
Lord Surya sits at the center of the planetary system. He provides heat, light, and life force to Earth. The cycle of seasons, the sequence of day and night - all are governed by the Sun.
Benefits
Benefits of Reciting Shri Surya Chalisa:
1. Planetary Affliction Removal - Afflictions of Sun planet are pacified
2. Improved Eyesight - Vision and eye health improve
3. Disease Cure - Skin diseases, fever, leprosy are removed
4. Physical Strength - Body gains vitality and strength
5. Fame and Honor - Respect in society is received
6. Sin Destruction - All sins are destroyed
7. Wish Fulfillment - Desires are fulfilled
8. Poverty Removal - Hardships are eliminated
9. Increased Confidence - Courage and self-confidence grow
10. Overall Health - Excellent health is obtained
Method of Recitation:
- Recite after bathing at sunrise
- Sunday recitation is especially beneficial
- Offer water (Arghya) to the Sun in a copper vessel
- Offer red flowers, red sandalwood, jaggery and chickpeas
The Chalisa also mentions various methods of Surya worship - offering Arghya, Surya Namaskar, Gayatri Japa, Chhath Puja, Sunday fasting, and recitation of Aditya Hridayam.
Regular recitation with devotion brings health, vitality, success, and spiritual progress.
Sanskrit Text
॥ श्री सूर्य चालीसा ॥
॥ दोहा ॥
कनक बदन कुण्डल मकर, मुकुट रत्न जड़ खास।
सूर्य देव को नमन करूं, मिटे दुख क्लेश निराश॥
नमो नमो सूर्य देव भगवान, सकल सृष्टि के प्राण।
तिमिरहारी उजियारे प्रभु, करो भक्त कल्यान॥
॥ चौपाई ॥
जय जय जय रवि देव दयाला। आदि देव प्रभु अंश उजाला॥
जगत पिता त्रिभुवन के स्वामी। सकल सृष्टि के अन्तर्यामी॥१॥
अदिति गर्भ कश्यप ऋषि ज्ञानी। जन्म लियो तुम देव महानी॥
द्वादश रूप धारी भगवाना। आदित्य नाम जग विख्याना॥२॥
सप्त अश्व रथ विमल विराजे। अरुण सारथी चक्र बिराजे॥
हरित रथ पर शोभा भारी। त्रिभुवन में तुम ज्योति उजारी॥३॥
प्रात उठत तुम तिमिर नशावो। जग जीवन में प्राण जगावो॥
ऋतु बसन्त ग्रीष्म वर्षा। शिशिर हेमन्त सब तुम कर्षा॥४॥
उदय अस्त तुम नित्य करत हो। सृष्टि चक्र इस विधि चलत हो॥
दिवस रात्रि मास वर्ष तुम। काल चक्र के कारण उत्तम॥५॥
ग्रह मंडल के मध्य विराजो। तेज पुंज से जग में छाजो॥
पृथ्वी उष्णता तुम्हीं से पावे। जल वायु अग्नि तुम्हीं से आवे॥६॥
गायत्री मंत्र में तुम ध्यान। सावित्री मंत्र तुम्हें प्रधान॥
वेद पुराण में महिमा गाई। सहस्रों किरण तुम्हारी छाई॥७॥
आरोग्य शक्ति तुम्हीं से पावें। नेत्र ज्योति तुम्हीं बढ़ावें॥
ताप रोग कुष्ठ जो हरता। तुम समान प्रभु कोई न करता॥८॥
द्वादश आदित्य में तुम राजा। विवस्वान नाम यश गाजा॥
मित्र अर्यमा भग वरुण इन्द्र। विवस्वान त्वष्टा विष्णु पुरंदर॥९॥
धाता सविता पूषा अंशुमान। ये द्वादश आदित्य महान॥
सभी रूप तेरे भगवान। तुम्हीं ब्रह्मा विष्णु त्रिलोक प्रधान॥१०॥
योगी ध्यान तुम्हारा धारें। ऋषि मुनि नित तुम्हें निहारें॥
गायत्री जप करें सदाई। तुम्हारी कृपा सदा सुखदाई॥११॥
छठ पर्व पर पूजा होवे। सब मनकामना तब पूरी होवे॥
रविवार व्रत जो नर करई। अघ सब दोष तासु हरई॥१२॥
अर्घ्य जल तुम्हें जो चढ़ावे। ताप दोष सब नाश करावे॥
ताम्र पात्र में जल अर्पण। रोग दोष का हो निवारण॥१३॥
लाल पुष्प लाल वस्त्र धारी। लाल चंदन आरती तुम्हारी॥
गुड़ चना का भोग लगाओ। सूर्य कृपा अति सुख पाओ॥१४॥
सूर्य नमस्कार जो करता। दृढ़ देह बल प्राप्त करता॥
योग आसन प्राणायाम। स्वस्थ देह सुंदर अभिराम॥१५॥
आदित्य हृदय पाठ जो करई। संकट सभी तास के हरई॥
राम जी ने इसको जाना। रावण मारा विजय पाया॥१६॥
सूर्य मंत्र जप नित्य करावे। ग्रह पीड़ा सब दूर भगावे॥
ॐ घृणि सूर्याय नमः जपे। पाप ताप सब कष्ट शमे॥१७॥
सहस्र किरण तुम्हारी भारी। जग में तेज तुम्हारा भारी॥
अंधकार से तुम जग तारो। भक्त जनों को सदा उबारो॥१८॥
प्राण शक्ति तुम जग में देते। जीवन मृत्यु तुम्हीं से होते॥
फसल वनस्पति तुम से होती। धरती माता की तुम ज्योति॥१९॥
ज्योतिष शास्त्र में तुम प्रधान। ग्रह नक्षत्र तुम में ध्यान॥
राशि भाव में तुम विचरण। तुम्हीं जीवन के कारण॥२०॥
॥ दोहा ॥
सूर्य चालीसा पढ़े जो, नित्य करे प्रणाम।
सकल मनोरथ पूर्ण हों, जय सूर्य सत्य नाम॥
ग्रह दोष सब नाश हों, रोग शोक हों दूर।
सूर्य कृपा जिस पर रहे, जीवन हो भरपूर॥
॥ इति श्री सूर्य चालीसा सम्पूर्णम् ॥
Translation
दोहा:
सोने जैसे शरीर वाले, मकराकृति कुंडल धारण करने वाले, रत्नजड़ित विशेष मुकुट वाले सूर्य देव को मैं नमन करता हूं, जिससे दुख, क्लेश और निराशा मिट जाए।
समस्त सृष्टि के प्राण, अंधकार को हरने वाले, उजाले के प्रभु सूर्य देव भगवान को बारंबार नमन, भक्तों का कल्याण करें।
चौपाई अर्थ:
१. दयालु रवि देव की जय हो! आप आदि देव हैं, प्रभु के अंश, उजाले के स्वरूप। जगत के पिता, त्रिभुवन के स्वामी, समस्त सृष्टि के अंतर्यामी।
२. ज्ञानी कश्यप ऋषि और अदिति के गर्भ से आपने महान देव रूप में जन्म लिया। द्वादश रूप धारण करने वाले भगवान, आदित्य नाम से जग में विख्यात।
३. सात श्वेत अश्वों वाले रथ पर सुशोभित, अरुण सारथी, चक्र विराजित। हरित रथ पर महान शोभा, त्रिभुवन में आप ज्योति उजागर करते हैं।
४. प्रातःकाल आप उठकर अंधकार को नष्ट करते हैं, जग के जीवन में प्राण जगाते हैं। वसंत, ग्रीष्म, वर्षा, शिशिर, हेमंत - सभी ऋतुएं आपसे ही होती हैं।
५-१०. उदय और अस्त आप नित्य करते हैं, इसी प्रकार सृष्टि चक्र चलता है। दिन-रात, माह, वर्ष आप ही हैं, काल चक्र के उत्तम कारण। ग्रह मंडल के मध्य विराजते हैं, तेज पुंज से जग में छाए हैं। गायत्री मंत्र में आपका ध्यान है। वेद पुराण में आपकी महिमा गाई है।
११-२०. योगी आपका ध्यान करते हैं, ऋषि मुनि नित्य आपको देखते हैं। छठ पर्व पर पूजा होती है, सब मनोकामनाएं पूरी होती हैं। रविवार व्रत से पाप-दोष नष्ट होते हैं। सूर्य नमस्कार से दृढ़ शरीर और बल मिलता है। आदित्य हृदय पाठ से संकट कटते हैं।
दोहा:
जो सूर्य चालीसा पढ़े और नित्य प्रणाम करे, उसके सभी मनोरथ पूर्ण हों। जय सूर्य, सत्य नाम। सभी ग्रह दोष नष्ट हों, रोग-शोक दूर हों। जिस पर सूर्य कृपा रहे, उसका जीवन भरपूर हो।
Meaning
श्री सूर्य चालीसा भगवान सूर्य देव की स्तुति में रचित चालीस चौपाइयों का पवित्र संग्रह है। इसमें सूर्य देव के स्वरूप, उनकी उत्पत्ति, उनके द्वादश रूपों और उनकी महिमा का विस्तृत वर्णन है।
सूर्य देव माता अदिति और ऋषि कश्यप के पुत्र हैं, इसलिए उन्हें आदित्य भी कहा जाता है। वे सात घोड़ों वाले रथ पर सवार हैं और अरुण उनके सारथी हैं।
द्वादश आदित्य - मित्र, अर्यमा, भग, वरुण, इंद्र, विवस्वान, त्वष्टा, विष्णु, धाता, सविता, पूषा और अंशुमान - ये सभी सूर्य के ही रूप हैं।
चालीसा में सूर्य उपासना की विविध विधियों का उल्लेख है - अर्घ्य देना, सूर्य नमस्कार, गायत्री जप, छठ पूजा, रविवार व्रत आदि। आदित्य हृदय स्तोत्र का भी उल्लेख है जिसे अगस्त्य मुनि ने श्री राम को युद्ध में विजय के लिए बताया था।
सूर्य देव ग्रह मंडल के केंद्र में विराजमान हैं। वे पृथ्वी को ऊष्मा, प्रकाश और जीवन शक्ति प्रदान करते हैं। ऋतुओं का चक्र, दिन-रात का क्रम - सभी सूर्य से ही संचालित होते हैं।
Benefits
श्री सूर्य चालीसा पाठ के लाभ:
१. ग्रह दोष निवारण - सूर्य ग्रह की पीड़ा शांत होती है
२. नेत्र ज्योति वृद्धि - आंखों की रोशनी बढ़ती है
३. रोग निवारण - त्वचा रोग, ताप, कुष्ठ आदि दूर होते हैं
४. शारीरिक बल - शरीर में ओज और बल बढ़ता है
५. यश प्राप्ति - समाज में मान-सम्मान मिलता है
६. पाप क्षय - सभी पाप नष्ट होते हैं
७. मनोकामना पूर्ति - इच्छाएं पूर्ण होती हैं
८. दारिद्र्य नाश - गरीबी दूर होती है
९. आत्मविश्वास वृद्धि - मन में साहस और आत्मविश्वास बढ़ता है
१०. सर्वांगीण स्वास्थ्य - उत्तम स्वास्थ्य प्राप्त होता है
पाठ विधि:
- प्रातःकाल सूर्योदय के समय स्नान करके पाठ करें
- रविवार को पाठ विशेष फलदायी है
- सूर्य को जल का अर्घ्य अवश्य दें (ताम्र पात्र में)
- लाल पुष्प, लाल चंदन, गुड़-चने का भोग अर्पित करें
Sanskrit Text
॥ श्री सूर्य चालीसा ॥
॥ दोहा ॥
कनक बदन कुण्डल मकर, मुकुट रत्न जड़ खास।
सूर्य देव को नमन करूं, मिटे दुख क्लेश निराश॥
नमो नमो सूर्य देव भगवान, सकल सृष्टि के प्राण।
तिमिरहारी उजियारे प्रभु, करो भक्त कल्यान॥
॥ चौपाई ॥
जय जय जय रवि देव दयाला। आदि देव प्रभु अंश उजाला॥
जगत पिता त्रिभुवन के स्वामी। सकल सृष्टि के अन्तर्यामी॥१॥
अदिति गर्भ कश्यप ऋषि ज्ञानी। जन्म लियो तुम देव महानी॥
द्वादश रूप धारी भगवाना। आदित्य नाम जग विख्याना॥२॥
सप्त अश्व रथ विमल विराजे। अरुण सारथी चक्र बिराजे॥
हरित रथ पर शोभा भारी। त्रिभुवन में तुम ज्योति उजारी॥३॥
प्रात उठत तुम तिमिर नशावो। जग जीवन में प्राण जगावो॥
ऋतु बसन्त ग्रीष्म वर्षा। शिशिर हेमन्त सब तुम कर्षा॥४॥
उदय अस्त तुम नित्य करत हो। सृष्टि चक्र इस विधि चलत हो॥
दिवस रात्रि मास वर्ष तुम। काल चक्र के कारण उत्तम॥५॥
ग्रह मंडल के मध्य विराजो। तेज पुंज से जग में छाजो॥
पृथ्वी उष्णता तुम्हीं से पावे। जल वायु अग्नि तुम्हीं से आवे॥६॥
गायत्री मंत्र में तुम ध्यान। सावित्री मंत्र तुम्हें प्रधान॥
वेद पुराण में महिमा गाई। सहस्रों किरण तुम्हारी छाई॥७॥
आरोग्य शक्ति तुम्हीं से पावें। नेत्र ज्योति तुम्हीं बढ़ावें॥
ताप रोग कुष्ठ जो हरता। तुम समान प्रभु कोई न करता॥८॥
द्वादश आदित्य में तुम राजा। विवस्वान नाम यश गाजा॥
मित्र अर्यमा भग वरुण इन्द्र। विवस्वान त्वष्टा विष्णु पुरंदर॥९॥
धाता सविता पूषा अंशुमान। ये द्वादश आदित्य महान॥
सभी रूप तेरे भगवान। तुम्हीं ब्रह्मा विष्णु त्रिलोक प्रधान॥१०॥
योगी ध्यान तुम्हारा धारें। ऋषि मुनि नित तुम्हें निहारें॥
गायत्री जप करें सदाई। तुम्हारी कृपा सदा सुखदाई॥११॥
छठ पर्व पर पूजा होवे। सब मनकामना तब पूरी होवे॥
रविवार व्रत जो नर करई। अघ सब दोष तासु हरई॥१२॥
अर्घ्य जल तुम्हें जो चढ़ावे। ताप दोष सब नाश करावे॥
ताम्र पात्र में जल अर्पण। रोग दोष का हो निवारण॥१३॥
लाल पुष्प लाल वस्त्र धारी। लाल चंदन आरती तुम्हारी॥
गुड़ चना का भोग लगाओ। सूर्य कृपा अति सुख पाओ॥१४॥
सूर्य नमस्कार जो करता। दृढ़ देह बल प्राप्त करता॥
योग आसन प्राणायाम। स्वस्थ देह सुंदर अभिराम॥१५॥
आदित्य हृदय पाठ जो करई। संकट सभी तास के हरई॥
राम जी ने इसको जाना। रावण मारा विजय पाया॥१६॥
सूर्य मंत्र जप नित्य करावे। ग्रह पीड़ा सब दूर भगावे॥
ॐ घृणि सूर्याय नमः जपे। पाप ताप सब कष्ट शमे॥१७॥
सहस्र किरण तुम्हारी भारी। जग में तेज तुम्हारा भारी॥
अंधकार से तुम जग तारो। भक्त जनों को सदा उबारो॥१८॥
प्राण शक्ति तुम जग में देते। जीवन मृत्यु तुम्हीं से होते॥
फसल वनस्पति तुम से होती। धरती माता की तुम ज्योति॥१९॥
ज्योतिष शास्त्र में तुम प्रधान। ग्रह नक्षत्र तुम में ध्यान॥
राशि भाव में तुम विचरण। तुम्हीं जीवन के कारण॥२०॥
॥ दोहा ॥
सूर्य चालीसा पढ़े जो, नित्य करे प्रणाम।
सकल मनोरथ पूर्ण हों, जय सूर्य सत्य नाम॥
ग्रह दोष सब नाश हों, रोग शोक हों दूर।
सूर्य कृपा जिस पर रहे, जीवन हो भरपूर॥
॥ इति श्री सूर्य चालीसा सम्पूर्णम् ॥
Translation
श्री सूर्यचालीसा भगवतः सूर्यस्य स्तुतौ रचिता चत्वारिंशत् चौपाईनां पवित्रा सङ्ग्रहः। अत्र सूर्यदेवस्य स्वरूपं उत्पत्तिः द्वादशरूपाणि महिमा च विस्तारेण वर्णितानि।
सूर्यः अदितेः कश्यपस्य च पुत्रः। अतः आदित्यः इति अपि कथ्यते। सः सप्ताश्वरथे आरूढः। अरुणः तस्य सारथिः।
द्वादश आदित्याः - मित्रः अर्यमा भगः वरुणः इन्द्रः विवस्वान् त्वष्टा विष्णुः धाता सविता पूषा अंशुमान् - एते सर्वे सूर्यस्य एव रूपाणि।
Meaning
सूर्यः ग्रहमण्डलस्य केन्द्रे विराजते। सः पृथिव्यै उष्णतां प्रकाशं जीवनशक्तिं च प्रददाति। ऋतूनां चक्रं दिनरात्र्योः क्रमः - सर्वं सूर्येण एव संचालितम्।
सूर्योपासनया ग्रहदोषाः नश्यन्ति नेत्ररोगाः नश्यन्ति शारीरिकबलं वर्धते यशः प्राप्यते पापानि क्षीयन्ते।
Benefits
ग्रहदोषनिवारणम्। नेत्रज्योतिवृद्धिः। रोगनिवारणम्। शारीरिकबलवृद्धिः। यशःप्राप्तिः। पापक्षयः। मनोकामनापूर्तिः। दारिद्र्यनाशः। आत्मविश्वासवृद्धिः। सर्वाङ्गीणस्वास्थ्यम्।
Sanskrit Text
॥ श्री सूर्य चालीसा ॥
॥ दोहा ॥
कनक बदन कुण्डल मकर, मुकुट रत्न जड़ खास।
सूर्य देव को नमन करूं, मिटे दुख क्लेश निराश॥
नमो नमो सूर्य देव भगवान, सकल सृष्टि के प्राण।
तिमिरहारी उजियारे प्रभु, करो भक्त कल्यान॥
॥ चौपाई ॥
जय जय जय रवि देव दयाला। आदि देव प्रभु अंश उजाला॥
जगत पिता त्रिभुवन के स्वामी। सकल सृष्टि के अन्तर्यामी॥१॥
अदिति गर्भ कश्यप ऋषि ज्ञानी। जन्म लियो तुम देव महानी॥
द्वादश रूप धारी भगवाना। आदित्य नाम जग विख्याना॥२॥
सप्त अश्व रथ विमल विराजे। अरुण सारथी चक्र बिराजे॥
हरित रथ पर शोभा भारी। त्रिभुवन में तुम ज्योति उजारी॥३॥
प्रात उठत तुम तिमिर नशावो। जग जीवन में प्राण जगावो॥
ऋतु बसन्त ग्रीष्म वर्षा। शिशिर हेमन्त सब तुम कर्षा॥४॥
उदय अस्त तुम नित्य करत हो। सृष्टि चक्र इस विधि चलत हो॥
दिवस रात्रि मास वर्ष तुम। काल चक्र के कारण उत्तम॥५॥
ग्रह मंडल के मध्य विराजो। तेज पुंज से जग में छाजो॥
पृथ्वी उष्णता तुम्हीं से पावे। जल वायु अग्नि तुम्हीं से आवे॥६॥
गायत्री मंत्र में तुम ध्यान। सावित्री मंत्र तुम्हें प्रधान॥
वेद पुराण में महिमा गाई। सहस्रों किरण तुम्हारी छाई॥७॥
आरोग्य शक्ति तुम्हीं से पावें। नेत्र ज्योति तुम्हीं बढ़ावें॥
ताप रोग कुष्ठ जो हरता। तुम समान प्रभु कोई न करता॥८॥
द्वादश आदित्य में तुम राजा। विवस्वान नाम यश गाजा॥
मित्र अर्यमा भग वरुण इन्द्र। विवस्वान त्वष्टा विष्णु पुरंदर॥९॥
धाता सविता पूषा अंशुमान। ये द्वादश आदित्य महान॥
सभी रूप तेरे भगवान। तुम्हीं ब्रह्मा विष्णु त्रिलोक प्रधान॥१०॥
योगी ध्यान तुम्हारा धारें। ऋषि मुनि नित तुम्हें निहारें॥
गायत्री जप करें सदाई। तुम्हारी कृपा सदा सुखदाई॥११॥
छठ पर्व पर पूजा होवे। सब मनकामना तब पूरी होवे॥
रविवार व्रत जो नर करई। अघ सब दोष तासु हरई॥१२॥
अर्घ्य जल तुम्हें जो चढ़ावे। ताप दोष सब नाश करावे॥
ताम्र पात्र में जल अर्पण। रोग दोष का हो निवारण॥१३॥
लाल पुष्प लाल वस्त्र धारी। लाल चंदन आरती तुम्हारी॥
गुड़ चना का भोग लगाओ। सूर्य कृपा अति सुख पाओ॥१४॥
सूर्य नमस्कार जो करता। दृढ़ देह बल प्राप्त करता॥
योग आसन प्राणायाम। स्वस्थ देह सुंदर अभिराम॥१५॥
आदित्य हृदय पाठ जो करई। संकट सभी तास के हरई॥
राम जी ने इसको जाना। रावण मारा विजय पाया॥१६॥
सूर्य मंत्र जप नित्य करावे। ग्रह पीड़ा सब दूर भगावे॥
ॐ घृणि सूर्याय नमः जपे। पाप ताप सब कष्ट शमे॥१७॥
सहस्र किरण तुम्हारी भारी। जग में तेज तुम्हारा भारी॥
अंधकार से तुम जग तारो। भक्त जनों को सदा उबारो॥१८॥
प्राण शक्ति तुम जग में देते। जीवन मृत्यु तुम्हीं से होते॥
फसल वनस्पति तुम से होती। धरती माता की तुम ज्योति॥१९॥
ज्योतिष शास्त्र में तुम प्रधान। ग्रह नक्षत्र तुम में ध्यान॥
राशि भाव में तुम विचरण। तुम्हीं जीवन के कारण॥२०॥
॥ दोहा ॥
सूर्य चालीसा पढ़े जो, नित्य करे प्रणाम।
सकल मनोरथ पूर्ण हों, जय सूर्य सत्य नाम॥
ग्रह दोष सब नाश हों, रोग शोक हों दूर।
सूर्य कृपा जिस पर रहे, जीवन हो भरपूर॥
॥ इति श्री सूर्य चालीसा सम्पूर्णम् ॥
Translation
தோஹா:
தங்க மேனி, முதலை வடிவ குண்டலங்கள், இரத்தினங்கள் பதித்த சிறப்பு கிரீடம் அணிந்த சூர்ய தேவரை நான் வணங்குகிறேன், துக்கம், வேதனை, விரக்தி நீங்குக.
படைப்பின் உயிர்மூச்சு, இருளை நீக்கும் ஒளியின் இறைவன் சூர்ய பகவானுக்கு வணக்கம், பக்தர்களுக்கு நலம் அருள்க.
சௌபாய்:
கருணை நிறைந்த ரவி தேவருக்கு ஜெய்! நீர் ஆதி தேவர், பரமனின் அம்சம், ஒளியின் உருவம். உலகின் தந்தை, மூவுலகின் இறைவன், படைப்பின் அந்தர்யாமி.
அறிவாளி காசியப முனிவரின் மற்றும் அதிதியின் கருவிலிருந்து நீர் மகான் தேவராக பிறந்தீர். பன்னிரண்டு உருவங்கள் தாங்கிய பகவான், ஆதித்யன் என்ற பெயரில் உலகில் புகழ் பெற்றவர்.
ஏழு தூய வெள்ளை குதிரைகளின் தேரில் வீற்றிருப்பவர், அருணன் தேரோட்டி, சக்கரம் விளங்குகிறது. பச்சை தேரில் பெரும் அழகு, மூவுலகையும் ஒளிர்விக்கிறீர்.
விடியலில் எழுந்து இருளை அழிக்கிறீர், உலக வாழ்வில் உயிரை எழுப்புகிறீர். வசந்தம், கோடை, மழை, இலையுதிர், குளிர் - அனைத்து பருவங்களும் உம்மிலிருந்தே வருகின்றன.
Meaning
ஸ்ரீ சூர்ய சாலீசா சூர்ய பகவானின் புகழில் இயற்றப்பட்ட நாற்பது செய்யுட்களின் புனிதத் தொகுப்பு. இதில் சூர்ய தேவரின் திருவுருவம், அவரது தோற்றம், பன்னிரண்டு உருவங்கள் (த்வாதச ஆதித்யர்கள்), மகிமை விரிவாக விவரிக்கப்பட்டுள்ளன.
சூர்ய பகவான் அதிதி மாதாவின் மற்றும் காசியப முனிவரின் மகன், எனவே ஆதித்யன் என்றும் அழைக்கப்படுகிறார். ஏழு குதிரைகள் இழுக்கும் தேரில் செல்கிறார், அருணன் அவரது தேரோட்டி.
பன்னிரண்டு ஆதித்யர்கள் - மித்ரன், அர்யமன், பகன், வருணன், இந்திரன், விவஸ்வான், த்வஷ்டா, விஷ்ணு, தாதா, சவிதா, பூஷா, அம்சுமான் - அனைவரும் சூர்யனின் உருவங்களே.
Benefits
1. கிரக தோஷ நிவாரணம் - சூர்ய கிரக தோஷம் சாந்தியாகும்
2. கண் பார்வை மேம்படும்
3. தோல் நோய்கள், காய்ச்சல், குஷ்ட நோய் நீங்கும்
4. உடல் பலம் அதிகரிக்கும்
5. புகழும் மரியாதையும் கிடைக்கும்
6. அனைத்து பாவங்களும் அழியும்
7. விருப்பங்கள் நிறைவேறும்
8. வறுமை நீங்கும்
9. தன்னம்பிக்கை வளரும்
10. முழுமையான ஆரோக்கியம் கிடைக்கும்
ஞாயிற்றுக்கிழமை சூரிய உதயத்தின் போது செப்புப் பாத்திரத்தில் நீர் அர்க்கியம் செய்து படிப்பது சிறப்பானது.
Share This Sacred Mantra
Print or share this mantra with your family and friends to spread the divine blessings.